Ashish Joshi
Operation Absolute Resolve मार्फत भेनेजुएलामा अमेरिकी सैन्य कारबाहीको दाबी
ट्रम्पद्वारा मादुरो दम्पती नियन्त्रणमा लिएको घोषणा
संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सन् २०२६ को जनवरी ३ मा भेनेजुएलामा एक ठूलो सैन्य अपरेशन (जिसलाई Operation Absolute Resolve भनिएको छ) मार्फत राष्ट्रपति निकोलस मादुरो र उनकी पत्नी सिल्लिया फ्लोरेसलाई अमेरिकी सेनाले नियन्त्रणमा लिएको र न्यूयोर्क तर्फ लगिएको दाबी गरेका छन्, जसका लागि अमेरिकी सैन्य तथा विशेष बलले हवाइ आक्रमण र कारबाही सञ्चालन गरेको बताएका छन्; यसलाई ट्रम्पले ‘विधि प्रवर्तन’ र ‘नार्को–आतङ्कवाद’ सम्बन्धी अभियोगका नाममा उचित ठहराउने प्रयास गरिएको छ, तर यसको वैधता, अन्तर्राष्ट्रिय कानुन अन्तर्गत स्वीकृति र स्वतन्त्र पुष्टि अझै विवादित र प्रश्नस्थिति भएसँगै विश्व नेता र क्षेत्रीय देशहरूमा कडा प्रतिक्रिया र विभाजन देखिएका छन्— कतिले अमेरिका–वेनेजुएला सम्बन्धलाई ‘हस्तक्षेप’ र ‘आधिपत्य’को रूपमा आलोचना गरेका छन् भने कतिले यसलाई अमेरिका विरोधी शासन अन्त्य गर्ने कदमको रूपमा स्वागत गरेका छन्। �
Wikipedia +2
अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र सार्वभौमसत्तामाथि उठेका गम्भीर प्रश्न
यो घटनाले अंतर्राष्ट्रिय स्तरमा शक्ति राष्ट्र–सार्वभौमता सम्बन्धी औचित्य र कानुनी सीमाहरुको प्रश्नलाई तीव्र बनाएको छ; अमेरिकाको यस्तो करबाहीले परम्परागत राष्ट्रिय संप्रभुता सिद्धान्तलाई चुनौती दिन्छ र अमेरिका–रूस तथा अमेरिका–चीनजस्ता सन्तुलनवादी शक्ति सम्बन्धलाई अझ तनावपूर्ण बनाउन सक्छ, जसले साना देशहरुलाई पनि ठूलो शक्ति राजनीति र सिंगो विश्व सुरक्षा संरचनामाथि प्रश्न उठाउन बाध्य बनाउँछ।
नेपालजस्ता साना देशमा पर्न सक्ने कूटनीतिक प्रभाव
नेपाल जस्तो सानो र विकासशील देशका लागि यस्तो घटनाक्रमले वैश्विक शक्ति संघर्षलाई अझै नजिकबाट महसुस गराउने सम्भावना छ—विशेष गरी उर्जा सुरक्षा (तेल/ग्यास) र आपूर्ति शृंखलाहरु, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार, र बहुपक्षीय कूटनीतिक सन्तुलनको मामिलामा—जब एउटा ठूलो शक्ति प्रत्यक्ष हस्तक्षेप गर्छ, यसले अन्य शक्ति राष्ट्रहरूलाई प्रतिक्रिया जनाउन/अप्ठेरो सन्तुलन कायम गर्न प्रेरित गर्छ, जसले नेपाल जस्ता देशहरूलाई पनि आफ्नो विदेश नीति तथा सुरक्षा रणनीतिहरू पुन: मूल्याङ्कन गर्न आवश्यक बनाउँछ (उदाहरणका लागि, कूटनीतिक सन्तुलन, आर्थिक साझेदार छनोट, र सुरक्षा साझेदारीमा सतर्कता) ।
ट्रम्पको कदम पछाडिका सम्भावित राजनीतिक उद्देश्य
डोनाल्ड ट्रम्प जस्ता नेतृत्वहरू यस्ता कदम किन चाल्छन् भन्ने विश्लेषण गर्दा, आफ्नो घरेलु राजनीतिक आधार मजबुत पार्ने, उर्जा स्रोतमा पहुँच सुनिश्चित गर्ने, तथा शक्तिशाली राष्ट्रको रूपमा आफ्नो प्रभावको प्रदर्शनी गर्ने उद्देश्यहरू एक आपसमा जोडिएको देखिन्छ—तर यसले अन्तर्राष्ट्रिय नियम, संयुक्त राष्ट्र संघको भूमिका, र विश्व समुदायको वैधानिकता मापनमा ठूलो विवाद उत्पन्न गर्छ।
भेनेजुएलाको भविष्य र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको भूमिका
यसैले अब भेनेजुएलामा अगाडि बढ्ने मार्गलाई स्थिरता, वैधानिक सत्ता हस्तान्तरण, तथा व्यापक अन्तर्राष्ट्रिय समर्थन सुनिश्चित गर्ने सन्दर्भमा पूर्ण लोकतान्त्रिक प्रक्रिया र पुनर्निर्माणमा जोड दिन आवश्यक हुनेछ, नत्र क्षेत्रीय अशान्ति र व्यापक मानवीय/आर्थिक संकटलाई झन् जटिल बनाउने जोखिम छ।
