विशेष महाधिवेशन र कांग्रेसभित्रको मौन विद्रोह

भुवन सङ्गम
गगनको साहस भित्र डेलिभरिको चुनौती !!! सस्थापन पक्ष बाधक बन्न सक्ने !
काठमाडौंमा सम्पन्न विशेष महाधिवेशनले नेपाली कांग्रेसको राजनीतिमा केवल नेतृत्व परिवर्तन मात्र होइन, सोच र दिशा बदल्ने प्रयासको संकेत दिएको छ। सभापतिमा गगन थापा सहित १३ पदाधिकारी र १२१ केन्द्रीय सदस्य निर्वाचित हुनु कांग्रेसभित्रको असन्तोष, थकान र परिवर्तनको चाहनाको परिणाम हो। यो निर्णय कुनै आकस्मिक भावनाको उपज होइन, बरु लामो समयदेखि जरा गाडेर बसेको गुट, परिवारवाद र अवसरवादी राजनीतिप्रति गरिएको मौन विद्रोह हो।

आन्दोलनबाट नेतृत्वसम्म गगन थापाको राजनीतिक यात्रा

गगन थापा कांग्रेस राजनीतिमा बाहिरबाट आएका नेता होइनन्। विद्यार्थी आन्दोलन, शाही निरंकुशताविरुद्धको संघर्ष र जनआन्दोलन हुँदै संसदसम्म आइपुगेका उनी भाषणले मात्र होइन, विचारले चिनिएका नेता हुन्। स्पष्ट बोल्ने, असजिलो प्रश्न उठाउने र नेतृत्वलाई चुनौती दिने शैलीकै कारण उनी लोकप्रिय पनि बने र विवादित पनि। यही स्वभावले उनलाई भीडभन्दा फरक देखायो, तर अब यही स्वभाव नेतृत्वका रूपमा कति उपयोगी हुन्छ भन्ने प्रश्न सबैभन्दा महत्वपूर्ण बनेको छ।

अनुभवको अभाव कि नयाँ सम्भावनाको ढोका

यसपटक निर्वाचित नेतृत्वमा राष्ट्रिय राजनीतिमा लामो समयदेखि निर्णायक भूमिका खेलेका नामहरू कम छन्। यसलाई कमजोरी भन्न सकिन्छ, तर यही कुरा सम्भावनाको ढोका पनि हो। किनकि शक्ति केन्द्रमै रमाएका अनुहारहरूले पार्टीलाई जहाँ पुर्‍याए, त्यो अवस्था आज सबैको सामु छ। अनुभवको कमी जोखिम हो, तर पुरानो सोच नबोक्नु अवसर पनि हो। प्रश्न के हो भने—के गगन थापाले यो अवसरलाई परिवर्तनमा रूपान्तरण गर्न सक्छन्, कि अनुभवहीनताको दोषी बनेर सीमित हुनेछन्?

विश्वास गुमाएको कांग्रेस र नेतृत्वको परीक्षा

नेपाली कांग्रेस अहिले केवल सत्ता गुमाएको पार्टी होइन, विश्वास गुमाएको पार्टी पनि हो। चुनावी नारा र व्यवहारबीचको दूरी, नेतृत्वको आत्मकेन्द्रित सोच र नीतिगत अन्योलले कांग्रेसलाई जनताबाट टाढा बनाएको छ। गगन थापा नेतृत्वले यदि पार्टीभित्र आन्तरिक लोकतन्त्र बलियो बनाएन, नीति र विचारलाई प्राथमिकतामा राखेन भने, नयाँ अनुहार भए पनि पुरानै राजनीति दोहोरिनेछ। परिवर्तनको भाषणभन्दा कठिन काम परिवर्तनको अभ्यास हो।

गगन थापा नेतृत्वको प्रभाव राष्ट्रिय राजनीतिमा

यो नेतृत्वको असर कांग्रेसभित्र मात्र सीमित रहने छैन। यदि गगन थापा सफल भए भने नेपाली राजनीतिमा पुस्तान्तरण सम्भव छ भन्ने विश्वास बलियो हुनेछ। अन्य दलभित्र पनि नेतृत्व प्रश्न उठ्नेछ, नीतिगत बहस बढ्नेछ र राजनीतिमा जवाफदेहिता खोज्ने आवाज चर्किनेछ। तर यदि यो नेतृत्व असफल भयो भने, युवामुखी राजनीतिप्रतिको विश्वासमा गहिरो चोट पुग्नेछ र “सबै उस्तै हुन्” भन्ने निराशा अझै मजबुत हुनेछ।

आदर्श र यथार्थबीच गगन थापाको सन्तुलन

गगन थापा आज आन्दोलनकारी नेता होइनन्, सत्ताको आकांक्षी मात्र पनि होइनन्। उनी अब संस्थागत नेता बन्ने कि भीडको प्रतीकमा सीमित हुने भन्ने निर्णायक मोडमा छन्। आदर्श र यथार्थबीच सन्तुलन गर्न नसके उनी आलोचककै भाषामा अल्झिनेछन्, तर सन्तुलन गर्न सके उनी कांग्रेस मात्र होइन, नेपाली लोकतान्त्रिक राजनीतिका लागि पनि नयाँ मानक बन्न सक्छन्।

कांग्रेसको भविष्य र ऐतिहासिक जिम्मेवारी

अन्ततः गगन थापा नेतृत्वको प्रश्न व्यक्ति गगनको मात्र होइन, यो कांग्रेस बाँच्ने कि क्रमशः इतिहासमा सीमित हुने भन्ने प्रश्न हो। परिवर्तनको अपेक्षा बोकेका हजारौँ कार्यकर्ता र निराश मतदाताले अब भाषण होइन, परिणाम हेर्न चाहेका छन्। यही अपेक्षाको भारी गगन थापाको काँधमा छ—भारी छ, तर ऐतिहासिक पनि।