👉️सागर पाण्डे

परिवर्तनको मोडमा उभिएको समाज र साहित्य
‘जेनजी काल’ कविता सङ्ग्रहको लोकार्पण

हात्तिगौडामा सम्पन्न भव्य साहित्यिक कार्यक्रम

हात्तिगौडा स्थित ताज प्यालेसको भव्य सभाहलमा आज समकालीन नेपाली साहित्यले एक महत्वपूर्ण क्षण साक्षी बन्यो। लेखक निर्मल कुमार थापा द्वारा लिखित कविता सङ्ग्रह “जेनजी काल” औपचारिक रूपमा लोकार्पण गरियो। दुई दिने आन्दोलनपछि मुलुक नयाँ राजनीतिक–सामाजिक अवस्थामा प्रवेश गरिरहेको सन्दर्भमा आयोजित यस कार्यक्रममा साहित्य, राजनीति र समाजबीचको गहिरो सम्बन्धमाथि गम्भीर विमर्श भयो।

‘जेनजी काल’ पुस्ताको चेतना र विद्रोहको दस्तावेज

कार्यक्रमको केन्द्रमा रहेको “जेनजी काल” केवल कविता सङ्ग्रह मात्र नभई आजको पुस्ता, त्यसको चेतना, असन्तोष, विद्रोह र आशाको दस्तावेजका रूपमा प्रस्तुत भयो। ‘जेनजी’ पुस्ता — डिजिटल युगमा हुर्किएको, प्रश्न गर्न नडराउने र स्थापित संरचनालाई चुनौती दिने पुस्ता को मनोविज्ञानलाई कवितामार्फत उजागर गर्ने प्रयास यस कृतिमा देखिन्छ।

आन्दोलनपछिको देश, साहित्यकारको दृष्टि

देश दुई दिने आन्दोलनपछि नयाँ मोडमा उभिएको बेला साहित्यकारको आँखाले के देख्छ ? यही प्रश्नलाई केन्द्रमा राखेर वक्ताहरूले आफ्ना मन्तव्य राखे। कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि पूर्व आईजीपी तथा समुन्नत पार्टीका अध्यक्ष सर्वेन्द्र खनाल ले साहित्य समाजको दर्पण मात्र नभई दिशानिर्देशक पनि भएको उल्लेख गर्दै परिवर्तनको समयमा साहित्यकारको भूमिका अझ जिम्मेवार हुने बताए।

वरिष्ठ लेखक कुमार नगरकोटी ले “जेनजी काल” ले समयको नाडी समातेको टिप्पणी गर्दै आजको पुस्ता केवल उपभोक्ता नभई सर्जक र परिवर्तनकर्ता पनि हो भन्ने सन्देश कविताले दिन्छ भने। उनका अनुसार, आन्दोलनपछि सिर्जित शून्यता, अन्योल र सम्भावनालाई साहित्यले शब्द दिनु नै यसको शक्ति हो।

डायस्पोराको दृष्टि र सांस्कृतिक निरन्तरता

कार्यक्रममा बेलायत डायस्पोरामा ५५ वर्षदेखि पेशा–व्यवसायमार्फत नेपाललाई चिनाउँदै आएका ध्रुव केसी (अफतास मियाँ) को उपस्थिति विशेष रह्यो। उनले विदेशमा रहे पनि नेपाली भाषा, साहित्य र पहिचानसँगको सम्बन्ध नटुट्नु नै आजको पुस्ताका लागि प्रेरणादायी सन्देश भएको बताए।

संगीत र सञ्चालनले थपेको रंग

कार्यक्रमलाई अझ जीवन्त बनाउँदै अनुप तिमिल्सिना ले साङ्गीतिक प्रस्तुति दिए, जसले कविता र संगीतबीचको आत्मीय सम्बन्धलाई उजागर गर्‍यो। सम्पूर्ण कार्यक्रमको सुसम्बद्ध र शालीन सञ्चालन जुनु रिजाल काफ्ले ले गर्नुभयो।

निष्कर्ष

“जेनजी काल” कविता सङ्ग्रहको लोकार्पण कार्यक्रम केवल पुस्तक विमोचनमा सीमित रहेन। यो कार्यक्रम परिवर्तनको संघारमा उभिएको समाज, त्यसलाई नियालिरहेको साहित्यकार र उदाउँदै गरेको पुस्ताबीचको संवाद बन्यो। निर्मल कुमार थापाको कृति आजको समयलाई बुझ्ने, प्रश्न गर्ने र नयाँ सम्भावनाको खोजी गर्ने साहित्यिक प्रयासका रूपमा नेपाली साहित्यमा एउटा महत्वपूर्ण थप बनेर आएको छ।