रास्वपा–कुलमान एकता भाँडिनु: नयाँ राजनीतिको नाममा पुरानै अवसरवादको पुनरावृत्ति

एकता भाँडिनुको राजनीतिक पृष्ठभूमि

नयाँ राजनीतिको आशा र वैकल्पिक शक्तिको रूपमा उदाएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) र कुलमान घिसिङ पक्षबीचको सम्भावित एकता अन्ततः भाँडिन पुग्नु केवल व्यक्तिगत असहमतिको परिणाम होइन। यो घटना नेपाली राजनीतिमा गहिरोसँग जरा गाडेर बसेको अवसरवाद, पदलोलुपता र शक्ति–केन्द्रित सोच अझै पनि नयाँ भनिने धारामा किन जीवित छ भन्ने कुराको स्पष्ट उदाहरण हो।

उच्च पदको माग: उद्देश्यभन्दा पद ठूलो बन्नु

👉️ उच्च पदको माग: उद्देश्यभन्दा पद ठूलो बन्नु
कुलमान पक्षबाट वरिष्ठ उपसभापति, महामन्त्री जस्ता शक्तिशाली पदहरूको माग आउनु एकताभन्दा पनि सत्ता र हैसियत सुनिश्चित गर्ने प्राथमिकता रहेको संकेत हो। नयाँ राजनीतिको मूल मर्म भनेको पद होइन, नीति र प्रणाली परिवर्तन हो। तर यहाँ व्यक्तिको प्रवेशलाई संगठनभन्दा माथि राख्ने सोच हाबी भयो, जसले एकताको आधार नै कमजोर बनायो।

पार्टीको नाम परिवर्तन: पहिचानभन्दा बार्गेनिङ

👉️ पार्टीको नाम परिवर्तन: पहिचानभन्दा बार्गेनिङ
रास्वपाको नाम नै परिवर्तन गर्नुपर्ने सर्त अघि सारिनु सामान्य संगठनात्मक सुझावभन्दा बढी बार्गेनिङको हतियार जस्तो देखियो। कुनै पनि पार्टीको नाम त्यसको वैचारिक यात्रा र जनविश्वाससँग जोडिएको हुन्छ। नाम परिवर्तनको सर्तले “एकता” भन्दा “मेरो सर्त मान” भन्ने मानसिकता उजागर गर्‍यो, जुन अवसरवादी राजनीतिमा सामान्य देखिने तर नयाँ राजनीतिमा अस्वीकार्य अभ्यास हो।

पूर्वसहमितिबाट पछि हट्नु: विश्वासको संकट

👉️ पूर्वसहमितिबाट पछि हट्नु: विश्वासको संकट
पहिले भएका प्रारम्भिक सहमतिहरू छोडेर नयाँ र कडा सर्तहरू अघि सारिनु राजनीतिक अविश्वसनीयताको द्योतक हो। यो प्रवृत्तिले देखाउँछ कि वार्ता एकताको लागि होइन, आफ्नो शक्ति अधिकतम बनाउने रणनीतिको रूपमा प्रयोग गरियो। जब सम्झौता नै टिक्दैन, तब नयाँ राजनीतिक संस्कारको दाबी खोक्रो सावित हुन्छ।

नेतृत्वमा टकराव: सामूहिकताभन्दा व्यक्तिवाद

👉️ नेतृत्वमा टकराव: सामूहिकताभन्दा व्यक्तिवाद
पार्टी नीति र नेतृत्व संरचनामा कुरा नमिल्नु स्वाभाविक हो, तर यहाँ समस्या वैचारिकभन्दा बढी नेतृत्वको वर्चस्वमा केन्द्रित देखियो। नयाँ राजनीतिको आत्मा भनेको सामूहिक नेतृत्व र संस्थागत निर्णय हो। तर दुवै पक्षमा “को अगाडि, को पछाडि” भन्ने पुरानै प्रतिस्पर्धा दोहोरिन पुग्यो।

त्रिपक्षीय छलफल पनि असफल: अवसरवादको गहिरो जरा

👉️ त्रिपक्षीय छलफल पनि असफल: अवसरवादको गहिरो जरा
बालेन शाहसमेत सहभागी भएका त्रिपक्षीय छलफलहरूमा पनि शक्ति सन्तुलनको ठोस खाका बन्न नसक्नुले देखाउँछ कि समस्या मध्यस्थको अभाव होइन, नियतको अभाव हो। जब सबै पक्षको ध्यान दीर्घकालीन रूपान्तरणभन्दा तत्कालीन लाभमा केन्द्रित हुन्छ, तब जति छलफल गरे पनि नतिजा शून्य नै हुन्छ।

नयाँ राजनीतिमा पनि अवसरबाद किन?

नयाँ राजनीतिमा पनि अवसरबाद किन?
यो घटनाले एउटा गम्भीर प्रश्न उठाउँछ—नयाँ अनुहार आए पनि सोच किन पुरानै? यसको कारण सत्ता राजनीतिमा प्रवेश गर्नेबित्तिकै आउने संसाधन, प्रभाव र पहिचानको लोभ हो। जब राजनीतिको उद्देश्य सेवा र सुधारभन्दा व्यक्तिगत भविष्य सुरक्षित गर्ने माध्यम बन्छ, तब नयाँ भनिएको राजनीतिमा पनि पुरानै अवसरवादको लुछाचुडी सुरु हुन्छ।

निष्कर्ष

निष्कर्ष:-
रास्वपा(रबि) र उज्यालो नेपाल(कुलमान) एकता भाँडिनु कुनै एक व्यक्तिको हार–जितको कथा होइन। यो नेपाली राजनीतिमा नयाँ संस्कार स्थापनाका लागि अवसरवादसँगको संघर्ष कति कठिन छ भन्ने चेतावनी हो। यदि नयाँ राजनीति साँच्चै फरक हुनुपर्छ भने, पद र शक्ति होइन, मूल्य, विश्वास र संस्थागत प्रतिबद्धता पहिलो शर्त बन्नुपर्छ। नत्र नयाँ नाम र नयाँ अनुहार भए पनि राजनीति पुरानै दलदलमा फसिरहनेछ।